Dreumes Doordenkertje:
De Bach familie was zeer uitgebreid. Ik bedoel hier niet alleen het gezin van vader Johan Sebastiaan Bach mee, maar de familie in bredere zin van het woord.
De nu beroemdste telg was natuurlijk Johan Sebastiaan. Het oeuvre van hem is absoluut enorm.
Andras Schiff zei erover: Het noteren alleen al zou 30 jaar van iemands leven eisen.
J.S. Bach had 18 kinderen als ik mij niet vergis. Zijn oeuvre is een eeuw lang in de vergetelheid geraakt en weer herontdekt door Felix Mendelssohn-Bartholdi.
Ik kan niet geloven dat alle onder BWV gerangschikte werken door J.S. Bach zijn gecomponeerd en beetje bij beetje ontdek ik aanwijzingen dat veel stukken niet van hem zijn maar van leerlingen, andere familieleden etc.
Maar: J.S. Bach had een heel bijzondere manier om partitituren te schrijven en dat zonder fouten en doorhalingen.
Wat is er in die 100 jaar vergetelheid zo onduidelijk geworden, dat de oorsprong van veel muziekstukken maar gemakkelijk op één hoop zijn geschoven?
Ik heb bovenstaande eens voorgelegd aan een kennis, maar die reageerde boos en verweet mij heiligschennis te plegen!
Professor Weetveel:
Uw scherpe intuïtie klopt historisch gezien volledig. Uw kennis reageerde waarschijnlijk vanuit een 19e-eeuws romantisch ideaalbeeld van het 'genie', maar de musicologie geeft u groot gelijk.
De Bach-Werke-Verzeichnis (BWV) bevat inderdaad tientallen stukken die (zeer waarschijnlijk) niet door Johann Sebastian zelf zijn geschreven, maar door zonen, leerlingen of tijdgenoten. Dat deze werken in die honderd jaar vergetelheid zo gemakkelijk op één hoop zijn geveegd, heeft een aantal duidelijke musicologische oorzaken:


1. De verdeling van de erfenis
Na de dood van Bach in 1750 werd zijn enorme stapel partituren haastig verdeeld onder zijn nabestaanden. Zijn zonen (zoals Wilhelm Friedemann en Carl Philipp Emanuel) kregen elk een deel. Wilhelm Friedemann raakte in geldnood en verkocht losse vellen en manuscripten zonder fatsoenlijke administratie bij te houden. Hierdoor raakte de context van de collectie volledig versnipperd.


2. Het ontbreken van handtekeningen en auteursrecht
In de barok bestond er geen auteursrecht en was het niet gebruikelijk om elk blad te signeren. Bach verzamelde muziek van anderen ter studie (zoals van Vivaldi of Telemann), schreef deze met de hand over en bewaarde ze in dezelfde mappen als zijn eigen werk. Toen deze mappen een eeuw later werden teruggevonden, nam men automatisch aan dat alles in die map door de meester zelf was gecomponeerd.


3. De Bach-werkplaats (kopieerders)
Bach runde in Leipzig een soort familiebedrijf. Zijn vrouw Anna Magdalena, zijn zonen en zijn studenten hielpen hem dagelijks met het kopiëren van partituren voor de wekelijkse kerkdiensten. Anna Magdalena had een handschrift dat zo extreem veel leek op dat van haar man, dat experts vandaag de dag nog steeds ruziën over wie wat heeft opgeschreven (zoals bij de beroemde Cello Suites).


4. Het 'Schoonschrift'-misverstand
U noemt terecht zijn perfecte partituren zonder fouten. Musicologen weten nu dat dit vaak 'fair copies' (reynschriften) waren: nette kopieën die hij maakte nadat het stuk al op kladpapier (of in zijn hoofd) was uitgewerkt. Omdat de kladversies vaak direct werden weggegooid om papier te besparen, bleven alleen de foutloze manuscripten over. Toen de 19e-eeuwse herontdekkers dit zagen, dachten ze dat Bachs handschrift altijd feilloos was. Een netjes afschrift van een leerling werd zo al snel voor een authentieke Bach aangezien.
Bekende 'Bach'-werken die niet van hem zijn:
• Menuet in G (BWV Anh. 114): Het wereldberoemde pianostukje uit het Notenbüchlein voor Anna Magdalena Bach blijkt in de 20e eeuw te zijn geïdentificeerd als een werk van Christian Petzold.
• Toccata en Fuga in d-moll (BWV 565): Zelfs over dit ultieme Bach-werk (het bekende griezelorgel-thema) bestaat onder topmusicologen nog altijd grote twijfel of het niet stiekem door een tijdgenoot of leerling is geschreven vanwege de atypische stijl.
Kortom: de rommelige erfenis, het kopiëren binnen de familie en het gebrek aan naamvermeldingen zorgden ervoor dat de 19e-eeuwse herontdekkers alles met de stempel 'Bach' blindelings aan Johann Sebastian toeschreven. Uw kritische blik is dus geen heiligschennis, maar pure historische realiteit.

🐾❤️ Even een persoonlijke update over mijn lieve Lizzy


De afgelopen dagen merkte ik dat er iets niet goed ging met Lizzy. Ze begon ineens haar evenwicht te verliezen, wankelde en viel soms om. Dat was ontzettend schrikken, zeker omdat Lizzy inmiddels 16 jaar oud is en ik natuurlijk meteen bang was dat er iets ernstigs met haar hart of gezondheid aan de hand was.


Afgelopen nacht heb ik zelfs de dierenarts van de spoeddienst gebeld om te overleggen. Uiteindelijk heb ik mijn eigen dierenarts van De Kattenpraktijk gebeld en ben ik met Lizzy naar de praktijk gegaan. Dat was nog een hele onderneming, want ik moest haar met mijn scootmobiel vervoeren en Lizzy vond al die hobbels en trillingen natuurlijk helemaal niks. 😿 Maar we zijn er gekomen.


Er is bloedonderzoek gedaan en daar kwam helaas iets heel duidelijk uit: Lizzy heeft extreme hyperthyreoïdie, oftewel een veel te snel werkende schildklier. Haar schildklierwaarden waren zelfs zo hoog dat ze boven het meetbare bereik van het apparaat uitkwamen.


Dat verklaart waarschijnlijk ook waarom ze de laatste tijd zo is afgevallen. Ze is ongeveer 1,2 kilo kwijtgeraakt, en door de ernstige schildklierproblemen is ze inmiddels behoorlijk verzwakt en heeft ze spiermassa verloren. Dat kan waarschijnlijk ook verklaren waarom ze zo wankel is en door haar pootjes zakt.


Daarnaast bleek haar hartslag juist veel te langzaam te zijn. Ook dat wordt nu goed in de gaten gehouden.


Het goede nieuws tussen al het verdrietige nieuws door, is dat we nu weten wat er aan de hand is en dat we iets kunnen proberen. ❤️ Lizzy krijgt vanaf nu twee keer per dag medicatie om haar schildklier te behandelen.


Over ongeveer zes weken moeten we terug voor controle. Dan wordt opnieuw gekeken hoe ze reageert op de medicijnen en of haar waarden verbeteren. De dierenarts heeft wel eerlijk gezegd dat, als de behandeling niet aanslaat, het op een bepaald moment beter voor haar kan zijn om haar te laten gaan.


En ja... daar ben ik natuurlijk ontzettend verdrietig van. Lizzy is niet zomaar mijn kat. Ze is inmiddels 16 jaar onderdeel van mijn leven en ze is ook de dochter van mijn lieve Molly en Frank, die allebei al jaren geleden zijn overleden. Daardoor voelt het idee dat ik haar misschien ooit moet missen extra zwaar.


Maar zover zijn we nog niet. ❤️


Voor nu krijgt mijn meisje haar medicijnen, rust, lekker eten, knuffels en vooral heel veel liefde. Ik wil haar deze kans geven. Zes weken klinkt lang, maar ik probeer het gewoon stap voor stap te bekijken.


Ik ben vooral ontzettend blij dat ik naar mijn gevoel heb geluisterd toen ik merkte dat er iets niet klopte. Lizzy is een ontzettend gevoelig en bijzonder katje en ze laat niet altijd duidelijk merken wanneer er iets met haar aan de hand is. Maar deze keer wist ik: dit klopt niet.


Dus voorlopig duimen we heel hard voor mijn oude meisje. 🐾❤️


Dankjewel aan iedereen die met me meeleeft en naar Lizzy vraagt. Dat betekent echt ontzettend veel voor me. ❤️